Theo van Doesburg: “Put the man in the painting rather than in front of it”

03a

Theo van Doesburg [1883-1931] was a leading figure in the international avant-garde of the early 20th century, best known as the founder of De Stijl. His many endeavors included artist, architect, designer, writer, publisher, organizer and promoter.

The philosophy of De Stijl was based on functionalism, with a severe and doctrinaire insistence on the rectilinearity of the planes, which seem to slide across one another like sliding panels. Proponents of De Stijl advocated pure abstraction and universality by a reduction to the essentials of form and colour; All surface decoration except color was to be eliminated, and only pure primary hues, plus black and white were to be allowed.

Between 1926 and 1928, Van Doesburg collaborated with Hans Arp and Sophie Taeuber-Arp to refurbish the interior of a mid-eighteenth-century building to create Café Aubette, an entertainment complex in Strasbourg.

04

The Cafe Aubette offered Van Doesburg the best chance yet to make his architectural ideas a reality. Van Doesburg used this project to explore his theory of Elementarism, which built upon the concepts of Neoplasticism developed by the de Stijl movement of Dutch abstract artists.

When the Cafe Aubette was completed in 1928, it was too avant-garde for its time, and although well received by some critics, the public did not appreciate it… The design was characterized by primary colors and geometric shapes such as lines and squares, reflecting architect’s passion for abstract art.

05

O Theo van Doesburg συνετέλεσε στη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού κινήματος De Stijl, μαζί με τον Piet Mondrian και τον Gerrit Rietveld, διαμορφώνοντας, μέσα από τις θεωρητικές τους αναζητήσεις και το έργο τους, τα βασικά χαρακτηριστικά του νεοπλαστικισμού.

Η αποκλειστική χρήση των βασικών χρωμάτων [κίτρινο – όπως η κατακόρυφη κίνηση της ακτίνας, μπλε – ως το αντίθετο του κίτρινου, που συμβολίζει την οριζόντια διάσταση, κόκκινο – ως το χρώμα που ταιριάζει στο κίτρινο και στο μπλε] και ορθογωνικών στοιχείων, οδήγησαν σε δυναμικές καλλιτεχνικές και αρχιτεκτονικές συνθέσεις.

01

Ιδιαίτερα η αντίληψη που ανέπτυξε ο Theo van Doesburg ήταν ακόμα πιο γραμμική, χρησιμοποιώντας στενές λωρίδες χρώματος σε λευκό φόντο. Ενδεικτικά έργα  είναι η Αγελάδα [1916] και ο Ρυθμός ενός Ρώσικου Χορού [1918].

Η αξία του χρώματος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο στο έργο του van Doesburg και στο πεδίο της αρχιτεκτονικής. Μέσα από το έργο του Café L’ Aubette, εξέφρασε την πεποίθησή του πως “η ζωγραφική του καβαλέτου”, απομονωμένη από την αρχιτεκτονική κατασκευή, δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης.

06

Το Café L’ Aubette [1928] στο Στρασβούργο αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό αρχιτεκτονικό έργο του Νεοπλαστικισμού. Περιελέμβανε δύο μεγάλες συνεχόμενες αίθουσες και βοηθητικούς χώρους, όλα ενταγμένα σ’ ένα κτίριο του 18ου αιώνα. Όλες οι αίθουσες είχαν αφηρημένες συνθέσεις στους τοίχους που, σε συνδυασμό με τη χρήση του χρώματος και του φωτισμού, δημιουργούσαν ένα ενιαίο εικαστικό σύνολο που αναπτυσσόταν και κυριαρχούσε στο χώρο. Διαγώνιες συνθέσεις, που διαπερνούσαν λοξά τις εσωτερικές επιφάνειες, έδιναν μια αίσθηση χωρικής παραμόρφωσης. Στο ίδιο πλάισιο εντασσόταν και η επίπλωση, ενισχύοντας τη συνολική ατμόσφαιρα, απαλλαγμένη από κάθε περιττό ή διακοσμητικό στοιχείο.

07

Μέσα από το έργο του, ο Theo van Doesburg έστειλε ένα πολύ ισχυρό και διαχρονικό μήνυμα, που διαπερνά τον καιρό του και φτάνει ως την εποχή μας: η ενοποίηση των τεχνών είναι το μυστικό κλειδί που οδηγεί στην υπέρβαση του διαχωρισμού τέχνης και ζωής…

Advertisements

6 thoughts on “Theo van Doesburg: “Put the man in the painting rather than in front of it”

  1. Indeed it exists, and when I visited, the French guide(s) showed very knowledgable about the Aubette complex, and were friendly (which, apparently, not all non-French expect from the French..). Do check opening times and directions; somehow the site doesn’t get advertised much in the street and the façade is inobtrusive, classic.
    I have some pics at https://plus.google.com/#photos/111314349278392922385/albums/5796921769326872145 (just holiday snapshots, unedited… sorry didn’t migrate the lot from Picasa/G+ yet; my pics go to maverisk.tumblr.com and my text posts go to maverisk.wordpress.com) of the main hall incl. close-up of the ceiling lamps’ fuses (laid out according their position on the ceiling; apparently one needed to be able to locate a fuse quickly and/or they sprang frequently), and of the secondary hall.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s